Normity en HKZ

HKZ (Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector) is een Nederlands kwaliteitskeurmerk voor zorg- en welzijnsorganisaties. HKZ is gebaseerd op ISO 9001 en aangevuld met sectorspecifieke eisen voor de zorg. Er zijn verschillende HKZ-schema's voor onder meer thuiszorg, jeugdzorg, GGZ, gehandicaptenzorg en VVT. De beheerder is Stichting HKZ.

ISO 9001 is een internationale generieke kwaliteitsnorm. HKZ is een Nederlands keurmerk dat ISO 9001 als basis gebruikt en aanvult met zorgspecifieke eisen — rondom cliëntgerichtheid, medewerkerkwaliteit, veiligheid, bejegening en continue verbetering. In de Nederlandse zorg is HKZ vaker de norm dan kale ISO 9001.

HKZ is specifiek voor organisaties in zorg en welzijn. Er zijn schema's voor onder meer thuiszorg, jeugdzorg, GGZ, gehandicaptenzorg, VVT (verpleging, verzorging, thuiszorg), kraamzorg, kinderopvang en maatschappelijke dienstverlening. Voor elk schema gelden eigen sectoreisen bovenop de basiseisen.

HKZ is niet wettelijk verplicht, maar in de praktijk vaak vereist: veel zorgverzekeraars, gemeenten (bij Jeugdwet- of Wmo-contracten) en samenwerkende zorgpartijen eisen HKZ-certificering als voorwaarde voor contractering. Voor VVT geldt vaak ook de PREZO-kwaliteitssystematiek als alternatief.

HKZ en PREZO zijn beide Nederlandse kwaliteitskeurmerken voor VVT-zorg. HKZ is systeemgericht (kwaliteitsmanagement, processen, verbetering). PREZO is prestatiegericht (kwaliteit vanuit cliëntperspectief: 'wat merkt de cliënt?'). Organisaties kiezen er één, afhankelijk van hun eigen visie en de voorkeur van opdrachtgevers.

Een HKZ-traject duurt gemiddeld negen tot achttien maanden, afhankelijk van schema-complexiteit en uitgangssituatie. Kleinere organisaties zijn doorgaans sneller klaar dan grote ketenorganisaties. Het traject omvat een nulmeting, implementatie, interne audit, managementreview en de externe certificeringsaudit door een geaccrediteerde instelling.

HKZ-certificering wordt uitgevoerd door geaccrediteerde certificerende instellingen die door Stichting HKZ zijn erkend. De bekendste in Nederland zijn DEKRA, DNV, LRQA, Kiwa en TÜV Nederland. Zij auditten zowel volgens ISO 9001 als volgens het specifieke HKZ-schema, in één gecombineerd traject.

De Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) verplicht zorgorganisaties om kwaliteit, klachten en geschillen te borgen. HKZ is een vrijwillig keurmerk dat de Wkkgz-eisen systematisch invult. Een HKZ-gecertificeerde organisatie heeft de Wkkgz-verplichtingen grotendeels al op orde — reden waarom opdrachtgevers HKZ als voorwaarde stellen.